Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Voor overheden en publieke organisaties kunnen de Corona-maatregelen grote gevolgen hebben. Wij hebben de veelgestelde vragen verzameld en onze specialisten geven de antwoorden.

Mocht het antwoord op uw vraag hier niet bij staan, neem dan gerust contact met ons op. Samen zoeken we naar een oplossing.

Wanneer er ontwikkelingen zijn, zullen we deze pagina updaten.

Aanbestedingsrecht

  • De Corona-crisis brengt met zich dat een aanbestedende dienst met spoed dienen in te kopen. Kan dat?
    Het kan gebeuren dat een aanbestedende dienst door de Corona-crisis op de kortst mogelijke termijn materiaal of diensten nodig heeft. In die situaties biedt de Aanbestedingswet 2012 aanknopingspunten om onderhands een – normaal gesproken Europees aanbestedingsplichtige – opdracht te kunnen verlenen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen indien aan de voorwaarden voor toepassing van de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging (2.32 Aw2012) wordt voldaan. Dat is onder andere het geval indien sprake is van dwingende spoed. Hiervoor dient aan een aantal eisen te worden voldaan. Er dient sprake te zijn van een onvoorziene omstandigheid die spoed veroorzaakt. De dwingende spoed is van dien aard dat de wettelijke termijnen niet in acht genomen kunnen worden. Dat geldt ook voor de termijnen die bij urgente situaties als bedoel in artikel 2.74 Aw2012 kunnen worden toegepast. Tot slot mag de onvoorziene omstandigheid niet te wijten zijn aan de aanbestedende dienst zelf.
    Een andere uitzondering kan wellicht zijn de toepassing van de onderhandelingsprocedure, omdat mededinging ontbreekt om technische redenen of omwille van bescherming van uitsluitende rechten. Hierbij zou gedacht kunnen worden aan de situatie waarin een oplossing tegen Corona beschikbaar komt die slechts door één ondernemer wordt aangeboden.
    Let op: het is vaste jurisprudentie dat een uitzondering op de aanbestedingsplicht restrictief dient te worden toegepast. Het is aan de aanbestedende dienst om te bewijzen dat aan de toepassingsvoorwaarden is voldaan.
  • Op welke wijze raakt de Corona-crisis lopende en nog te starten aanbestedingen?
    De huidige crisis zorgt ervoor dat ondernemers in meer of mindere mate tijdelijk te maken hebben met minder (efficiënte) capaciteit door zieke werknemers of anderszins doordat het grootste gedeelte van Nederland de verantwoorde keuze maakt om thuis te blijven/werken. Uiteraard is het intussen van belang dat aanbestedingsprocedures zo veel als mogelijk (voor zover veilig en in redelijkheid van de aanbestedende dienst kan worden gevergd) worden vervolgd of opgestart om de negatieve gevolgen van de crisis voor de economie nog een beetje te beperken.
    Aanbestedende diensten doen er (op grond van het proportionaliteitsbeginsel) verstandig aan om met de gevolgen van de Corona-crisis rekening te houden bij de aanbestedingsprocedure door bijvoorbeeld inschrijvers langer de tijd te geven om vragen te stellen en in te schrijven. Denk ook goed na over de keuze van de (stappen binnen de) procedure. Hoewel de meeste aanbestedingen volledig elektronisch verlopen, bestaan er namelijk (stappen binnen) procedures waarin normaliter fysiek contact plaatsvindt tussen de aanbestedende dienst en één of meer inschrijvers. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld een schouw of aanwijs in een openbare procedure, alsmede aan procedures zoals de concurrentiegerichte dialoog, mededingingsprocedure met onderhandeling of de aanbesteding op basis van best value. Nagegaan zal moeten worden of dergelijke fysieke contactmomenten op een veilige manier kunnen plaatsvinden.
    Om dezelfde redenen dient de aanbestedende dienst (op grond van het proportionaliteitsbeginsel) rekening te houden met de Corona-crisis bij het bepalen van de voorwaarden voor uitvoering van de opdracht. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de uitvoeringstermijn of de locatie van uitvoering. Wees er als aanbestedende dienst van bewust dat als uitgangspunt heeft te gelden dat (eventuele) risico’s worden belegd bij de partij die deze het best kan beheersen. Denk daarbij ook na over het opnemen van eventuele herzieningsclausules voor als onverhoopte overheidsmaatregelen nakoming moeilijker of onmogelijk maken. Dergelijke herzieningsclausules moeten in duidelijke, nauwkeurige en ondubbelzinnige wijze worden geformuleerd zodat de omvang en de aard van de wijziging omschreven is en de voorwaarden waaronder deze kan worden gebruikt.Indien de procedure al loopt en het wordt wenselijk geacht wijzigingen aan te brengen in de procedure of (de voorwaarden van) de opdracht, dan dient zulks op juiste wijze plaats te vinden. Denk aan heldere communicatie via de Nota van Inlichtingen, alsmede – bij ingrijpende wijzigingen – een rectificatie op TenderNed met verlenging van de inschrijvingstermijn. Probeer waakzaam te zijn voor zodanige wijzigingen die het mogelijk zouden maken dat een bredere kring van gegadigden geïnteresseerd zou kunnen zijn in deelname aan de aanbestedingsprocedure.
  • De uitvoering van een contract dat al was aanbesteed moet als gevolg van de Corona-maatregelen anders uitgevoerd worden. Mag dat?
    Als een opdracht eenmaal is gegund, dan geldt als hoofdregel dat deze niet meer wezenlijk mag worden gewijzigd zonder opnieuw een aanbesteding te organiseren. Wijzigingen mogen alleen zonder nieuwe aanbestedingsprocedure worden doorgevoerd als de wijziging valt onder één van de artikelen artikel 2.163b t/m 2.163g Aanbestedingswet 2012. Indien een wijziging van een al bestaande overeenkomst noodzakelijk wordt door de Corona-crisis of de maatregelen die dientengevolge zijn getroffen dan lijkt de Aanbestedingswet 2012 het mogelijk te maken wijzigingen door te voeren. Bijvoorbeeld indien de wijziging het gevolg is van onvoorziene omstandigheden die een zorgvuldig voorbereidende aanbestedende dienst niet kon voorzien. Indien de wijziging de algemene aard van de opdracht niet wijzigt en in waarde beperkt blijft tot 50% van de oorspronkelijke opdracht dan kan – mits een aankondiging van de wijziging op TenderNed wordt geplaatst – deze wijziging zonder nieuwe aanbestedingsprocedure worden doorgevoerd. Wijzigingen die (cumulatief) van beperkte aard zijn mogen overigens sowieso doorgevoerd worden. De wijziging mag dan eveneens niet de algemene aard van de opdracht wijzigen, moet beneden de Europese drempelwaarde blijven en mag niet groter zijn dan 10% van de oorspronkelijke waarde ingeval van een dienst/levering, dan wel 15% ingeval van werken.

Contact

Staatssteun

Op 19 maart heeft de Europese Commissie een tijdelijk kader voor staatssteun vastgesteld (Covid-19 tijdelijke kaderregeling). Deze tijdelijke kaderregeling stelt lidstaten in staat om maatregelen te treffen om de economie te ondersteunen in de context van de Corona-crisis. Deze tijdelijke kaderregeling komt bovenop de bestaande mogelijkheden om steun te verlenen.

De tijdelijke kaderregeling voorziet in vijf soorten steun:

  1. rechtstreekse subsidies, belastingvoordelen en voorschotten: Lidstaten kunnen regelingen opzetten om aan een bedrijf maximaal 800 000 EUR toe te kennen in de vorm van subsidies, selectieve belastingvoordelen en voorschotten.
  2. Overheidsgaranties voor leningen bij banken: Lidstaten kunnen garanties verlenen voor leningen die door bedrijven bij banken worden genomen.
  3. (Gesubsidieerde overheidsleningen voor bedrijven: Lidstaten kunnen bedrijven leningen met gunstige rentevoeten verstrekken.
  4. Waarborgen voor banken die staatssteun naar de reële economie doorleiden: Dergelijke steun wordt beschouwd als rechtstreekse steun aan de klanten van de banken en niet aan de banken zelf. De kaderregeling geeft richtsnoeren om ervoor te zorgen dat de concurrentie tussen banken zo weinig mogelijk wordt verstoord.
  5. Kortlopende exportkredietverzekering: De kaderregeling voorziet in extra flexibiliteit voor het bewijs dat bepaalde landen niet-verhandelbare risico’s inhouden, waardoor de staat waar nodig een kortlopende exportkredietverzekering kan verstrekken.

Maatregelen die door een overheid onder het tijdelijke kader worden verstrekt dienen te worden aangemeld bij de Europese Commissie. De Europese Commissie draagt zorg voor een snelle besluitvorming. Verschillende lidstaten hebben reeds goedkeuring voor een steunpakket verkregen.

Contact

Andere veelgestelde vragen omtrent de impact van Corona-maatregelen

Een overzicht van de contactpersonen treft u op “De impact van de Corona-maatregelen” pagina.

Deze Corona Q & A is met zorgvuldigheid samengesteld, maar er kunnen geen rechten worden ontleend aan de volledigheid en juistheid ervan. De informatie is bedoeld als algemene informatie en houdt geen advies in. Voor zover wordt verwezen naar andere websites, is Trip Advocaten & Notarissen niet verantwoordelijk voor de inhoud daarvan.