Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Een brancheringsregeling in een bestemmingsplan: Mag dat?

Veel gemeenteraden nemen in het bestemmingsplan een brancheringsregeling op met als doel het winkelaanbod in de gemeente te reguleren, bijvoorbeeld om leegloop van het stadscentrum te voorkomen. Soms leidt dit tot conflicten tussen retailorganisaties en gemeenten. Een geschil in Appingedam leidde tot vragen hierover bij het Europese Hof van Justitie. Wij berichtten u hier al eerder over. In een langlopend geschil over een brancheringsregeling in Appingedam heeft de Raad van State een volgende stap gezet.

Appingedam: Brancheringsregeling voor vestiging buiten het stadscentrum

Een schoenenzaak wilde zich vestigen in een winkelcentrum, gelegen buiten het centrum van Appingedam. Het gemeentelijke bestemmingsplan stond dat echter niet toe. De gemeente Appingedam hanteert namelijk een brancheringsregeling in het bestemmingsplan en het winkelcentrum waar de schoenenzaak zich wilde vestigen was slechts bestemd voor volumineuze detailhandel. De schoenenzaak was juist wel welkom in de binnenstad. Met deze regeling beoogt de gemeenteraad de binnenstad van Appingedam aantrekkelijk te houden voor winkelend publiek en leegstand in het centrum te voorkomen. Geen slecht idee, maar mag dat eigenlijk wel?

De verhuurder van het pand waar de schoenenzaak zich wilde vestigen was het met de regeling niet eens en stelde beroep in tegen het bestemmingsplan bij de Raad van State. De Raad van State heeft de zaak eerst voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie. De vraag was of de brancheringsregeling onder de reikwijdte van de Europese Dienstenrichtlijn valt. De Dienstenrichtlijn stelt namelijk eisen aan vergunningstelsels die lidstaten hanteren. De vergunningstelsels mogen geen onderscheid naar nationaliteit maken, zij moeten noodzakelijk zijn om dwingende redenen van algemeen belang én zij mogen niet verder gaan dan nodig om het nagestreefde doel te verwezenlijken. Dit ter bevordering van het vrije verkeer tussen de landen van de Europese Unie.

Arrest Hof van Justitie: Dienstenrichtlijn geldt voor detailhandel in goederen

Het Europese Hof heeft op 30 januari 2018 bepaald dat detailhandel in goederen een dienst vormt. Dat betekent dat de verkoop van schoenen een activiteit is waarop de regels van de Dienstenrichtlijn van toepassing zijn. En dat brengt weer mee dat alle regels waarmee deze verkoop wordt gereguleerd, dus ook de brancheringsregeling in het bestemmingsplan, moeten voldoen aan de eisen van de Dienstenrichtlijn. Na dit oordeel van het Europese Hof was het aan de Raad van State om een inhoudelijk oordeel te geven over deze kwestie.

Raad van State: Gemeente moet huiswerk doen

Op 20 juni 2018 heeft de Raad van State uitspraak gedaan. In de uitspraak heeft de Raad van State getoetst of de brancheringsregeling voldoet aan de voorwaarden van de Dienstenrichtlijn. De uitgevoerde toets is tweeledig. Ten eerste, of het doel dat met de regeling wordt nagestreefd, noodzakelijk is om een dwingende reden van algemeen belang (het noodzakelijkheidsvereiste). En ten tweede, of de maatregel geschikt is om dat doel te bereiken en er geen andere, minder beperkende maatregel mogelijk is (het geschiktheidsvereiste).

Over het noodzakelijkheidsvereiste is de Raad van State van oordeel dat de gemeente branchering mag toepassen als de gemeente daarmee beoogt om een aantrekkelijk winkelcentrum te bevorderen, de leefbaarheid van het stadscentrum te behouden en leegstand in dit gebied te voorkomen. Het bereiken van deze doelen is nodig voor de bescherming van het stedelijk milieu. Daarmee vormen zij een dwingende reden van algemeen belang die de brancheringsregeling rechtvaardigt.

Over het geschiktheidsvereiste is de Raad van State echter van oordeel dat de raad van Appingedam onvoldoende heeft aangetoond dat de brancheringsregeling ook geschikt is en evenredig is voor het bereiken van dit doel. Met andere woorden, de gemeenteraad had moeten bewijzen dat er geen andere maatregelen zijn om een aantrekkelijk stadscentrum te behouden, die minder beperkingen opleggen aan het vrije verkeer van goederen. De Raad van State acht het wel mogelijk dat er een verband bestaat tussen regulering van de vestigingsmogelijkheden voor winkels en het behoud van de leefbaarheid van het stadscentrum. Maar dat moet wel aan de hand van een analyse met specifieke gegevens kunnen worden aangetoond. De gemeenteraad van Appingedam had zich alleen op algemene ervaringsregels beroepen. Hierdoor acht de Raad van State niet bewezen dat de brancheringsregeling naast noodzakelijk, geschikt en evenredig is voor het bereiken van het beoogde doel.

De raad krijgt nu een half jaar de tijd om met een specifieke analyse aan te tonen dat de betreffende brancheringsregeling geschikt is en evenredig. Of, om een minder beperkende maatregel vast te stellen. Daarna zal de Raad van State een einduitspraak doen.

Conclusie: Het blijft nog even spannend

Schept deze uitspraak nu helderheid of niet?

Brancheringsregelingen die een doel dienen dat kan worden aangemerkt als een dwingende reden van algemeen belang, zoals het beschermen van het stedelijk milieu, zijn toegestaan.

Echter, dit geldt alleen als tevens wordt aangetoond dat er geen minder beperkende maatregelen beschikbaar zijn. De bewijslast ligt daarvoor bij de opsteller van het bestemmingsplan. In deze zaak heeft de raad van Appingedam zaak slechts als aanwijzing meegekregen dat dit moet worden aangetoond met een analyse met specifieke gegevens. Wij hopen dat de raad hiermee uit de voeten kan. Hopelijk laat de Raad van State dan binnenkort een helder licht schijnen over de aard en inhoud van deze analyse. Wij wachten het eindoordeel met belangstelling af.

Heeft u vragen over deze uitspraak of andere gerelateerde vragen, neem dan vooral contact op met mr. Wiarda Geelhoed.

 

CONTACT Wiarda Geelhoed
ONZE MENSEN VAN A TOT Z//
  • Incasso debiteuren, regel het goed! NAAR NIEUWS//
  • Automatisch gezag bij erkenning?
  • Restschuld na crisis; kan ik mijn bank daarvoor verantwoordelijk houden?
  • Geen huwelijkse voorwaarden? Toch blijft privé, wat privé was.
  • Ontslag nemen, lagere alimentatie?
  • Belangrijke termijn voor werknemers bij ontslag op staande voet
  • Dienstverband laten ‘slapen’ om geen transitievergoeding te hoeven betalen, is toegestaan
  • Twaalf jaar partneralimentatie?
  • Van twee naar vier ouders?
  • Overlast door huurders: wat vindt het Gerechtshof daarvan?
  • De failliete huurder: leegstandschade en de bankgarantie
  • Wetsvoorstel UBO-register omvat nieuwe ‘terugmeldingsplicht’ Wwft-instellingen
  • Is uw gedragsverklaring aanbesteden nog geldig?
  • Een werknemer met twee dienstverbanden? Houd rekening met de Arbeidstijdenwet!
  • Strafvervolging voor bestuurder van beboete rechtspersoon
  • Nieuw ROZ-model huurovereenkomst voor woonruimte
  • Het adviesrecht van de ondernemingsraad in geval van faillissement
  • Transitievergoeding ook verschuldigd bij dienstverband van exact 24 maanden
  • Onteigening Hedwigepolder: gaat de Hoge Raad om?
  • Koop breekt geen huur (maar soms wel in stukjes)
  • UAV-GC 2005: (gevolgen van) onvoorziene omstandigheden?
  • Parfums voor € 30,-. Moet Bol.com leveren?
  • Provincie Fryslân kan door met inpassingsplan
  • Valse reviews op internet: niet zonder consequenties
  • Transitievergoeding bij langdurig arbeidsongeschiktheid: geld terug?
  • Onteigening Hedwigepolder: Hoge Raad bevestigt rechtbankvonnis
  • Natrekking versus wegbreekrecht; voor wie gaat de zon op?
  • Nederlands huurstelsel niet in strijd met het eigendomsrecht
  • Belangrijk arrest HvJ EU over toepassing van de Dienstenrichtlijn bij bestemmingsplanregels over detailhandel
  • Goodwill valt niet onder tegemoetkoming in verhuis- en inrichtingskosten bij dringend eigen gebruik
  • De statutair directeur (deel 1) – Benoeming en indiensttreding
  • Overheid wil het aantal vechtscheidingen terugdringen
  • De statutair directeur (deel 2) – Ontslag: geen ontslagbescherming, maar niet vogelvrij
  • Verborgen camera’s: diefstal op de werkvloer NAAR NIEUWS//
  • De meest gestelde vragen over de AVG: deel 1 – Minder dan 250 werknemers: toch een verwerkingsregister bijhouden? NAAR NIEUWS//
  • De meest gestelde vragen over de AVG: deel 2 – Toestemming niet altijd nodig NAAR NIEUWS//
  • Bankbreuk; wat is dat eigenlijk? NAAR NIEUWS//
  • Wetsvoorstel Wet arbeidsmarkt in balans: wat verandert er? Wetsvoorstel Wet arbeidsmarkt in balans: wat verandert er?
  • Trip Advocaten & Notarissen trekt opnieuw ervaren juristen aan
  • Een brancheringsregeling in een bestemmingsplan: Mag dat?
  • Heeft u al een privacystatement voor uw werknemers?
  • Kwijtschelden van studiekosten kost u mogelijk meer dan u denkt
  • Mijn werknemer heeft schulden. Wat nu?
Stel Hier Uw Vraag contactformulier//