Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Jachthaven Scharendijke: Geen staatssteun, maar let op: geen zuiver lokale situatie, en mogelijk een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de lidstaten.

Europese Commissie 4 mei 2018: SA.34815 “Jachthaven Scharendijke”

Relevantie:

  • Van staatssteun is pas sprake als het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig wordt beïnvloed. Bij een activiteit die slechts lokale impact heeft, is daar geen sprake van.

  • Bij jachthavens is sprake van een zuiver lokale situatie, zo heeft de Commissie tot nu toe steeds geoordeeld.

  • In de beschikking over “Jachthaven Scharendijke” oordeelt de Commissie dat een effect op de handel niet kan worden uitgesloten. Daarbij weegt in dit geval mee dat een groot deel van de vaste ligplaatsen is verhuurd aan niet-Nederlandse booteigenaren.

Onlangs heeft de Europese Commissie zich uitgesproken over staatssteun die door de gemeente Schouwen-Duiveland zou zijn verleend aan de jachthaven Scharendijke, gelegen aan het Grevelingenmeer in Zeeland. De aanleiding voor het onderzoek van de Commissie was een klacht van het Loket Eerlijke Concurrentie Watersport, die namens een drietal nabijgelegen jachthavens optrad.

De klacht was gericht tegen de voorwaarden waaronder de gemeente Schouwen-Duiveland de jachthaven had overgedragen aan een stichting, met het oog op privatisering. De klacht zag op een aantal aspecten van de overeenkomst. Ten eerste golden volgens klager voor bestaande huurders van een ligplaats bepaalde privileges, die door de nieuwe eigenaar moesten worden gehandhaafd, waaronder gunstige huurtarieven, hetgeen een drukkend effect op de waarde van de jachthaven zou hebben. Ten tweede zou de gemeente een te lage prijs voor ondererfpacht in rekening hebben gebracht. En ten slotte werd de gemeente verweten de onderhoudsreserve te hebben overgedragen aan de jachthaven, hetgeen zou neerkomen op een overdracht van staatsmiddelen.

In het algemeen geldt dat om te worden aangemerkt als staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU een maatregel moet voldoen aan een viertal cumulatieve voorwaarden. Het moet a) gaan om staatsmiddelen, b) de maatregel moet een economisch voordeel voor een onderneming opleveren, c) dit voordeel moet selectief zijn, dat wil zeggen alleen aan een bepaalde onderneming of categorie van ondernemingen toekomen, en d) de maatregel moet de mededinging (dreigen te) vervalsen, voor zover deze het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

Bij de beoordeling van de klacht over jachthaven Scharendijke onderzoekt de Commissie allereerst de vierde voorwaarde, het interstatelijk effect. Dat ligt voor de hand. Immers, wanneer een maatregel slechts een zuiver lokaal effect heeft kan van staatssteun in de zin van het VWEU geen sprake zijn. De Commissie kijkt bij het onderzoek naar de voorzienbare gevolgen van de maatregel. In dat verband wordt onderzocht of de begunstigde goederen of diensten levert aan een beperkt gebied in een lidstaat en het onwaarschijnlijk is dat hij klanten uit andere lidstaten zal aantrekken, en of te voorzien valt dat de maatregel meer dan een marginaal effect zal hebben op de voorwaarden voor grensoverschrijdende investeringen of grensoverschrijdende vestiging.

In vergelijkbare zaken over jachthavens is de Commissie tot nu toe steeds van oordeel geweest dat van een interstatelijk effect geen sprake was. Zo oordeelde de Commissie over de jachthavens van Nijkerk en Enkhuizen dat gelet op het aantal ligplaatsen in de havens in verhouding tot de Nederlandse en Europese ligplaatsenmarkt en het geringe percentage dat daarvan door buitenlandse toeristen werd gebruikt, geen invloed op het handelsverkeer kon worden verwacht (C 10/2003, Pb L 34, p. 63).

In 2015 oordeelde de Commissie op vergelijkbare wijze in een procedure over de jachthaven Lauwersoog. Ook daar was de Commissie van mening dat de impact op de Europese markt zeer beperkt was, gezien het aantal ligplaatsen en het geringe percentage internationale bezoekers. Daardoor kon de steunmaatregel niet als staatssteun worden aangemerkt (SA.39403).

In de beschikking inzake jachthaven Scharendijke komt de Commissie echter tot een ander oordeel. Aangezien het percentage niet-binnenlandse booteigenaren die een vaste ligplaats huurt relatief hoog is (ca. 36-42%) blijft het verzorgingsgebied van de jachthaven volgens de Commissie niet beperkt tot het lokale niveau. De Commissie betrekt ook de aard van de steunmaatregelen en oordeelt dat deze niet leiden tot een verhoging van de capaciteit of van het aantal ligplaatsen. Aangezien de lage boottarieven slechts gelden voor de ligplaatsen van de bestaande leden en voor een periode van tien jaar, is het effect hoogstens dat de markt ‘bevriest’. De verwachte effecten voor grensoverschrijdende investeringen of grensoverschrijdende vestiging op deze markt zijn wellicht zeer beperkt. Niettemin concludeert de Commissie dat niet kan worden uitgesloten dat sprake is van een effect op de handel.

Vervolgens verricht de Commissie inhoudelijk onderzoek naar de steunmaatregelen en komt tot de conclusie dat van staatssteun geen sprake is.

De gevolgen voor de praktijk mogen duidelijk zijn. Niet langer kan in lijn met eerdere zaken zonder meer worden aangenomen dat bij jachthavens sprake is van een lokale situatie en dat bij steun van overheidswege geen risico bestaat dat de Commissie dit als staatssteun zal aanmerken. Het is raadzaam om vooraf de positie van de jachthaven op de Nederlandse en Europese markt en het aantal niet-Nederlandse bezoekers in kaart te brengen. Ook de gevolgen voor eventuele grensoverschrijdende investeringen of grensoverschrijdende vestiging moeten in dat kader worden bekeken.

Wilt u meer weten over deze beschikking, neem dan contact op met mr. Wiarda Geelhoed.

ONZE MENSEN VAN A TOT Z//
CONTACT Wiarda Geelhoed
  • Incasso debiteuren, regel het goed! NAAR NIEUWS//
  • Automatisch gezag bij erkenning?
  • Restschuld na crisis; kan ik mijn bank daarvoor verantwoordelijk houden?
  • Geen huwelijkse voorwaarden? Toch blijft privé, wat privé was.
  • Ontslag nemen, lagere alimentatie?
  • Belangrijke termijn voor werknemers bij ontslag op staande voet
  • Dienstverband laten ‘slapen’ om geen transitievergoeding te hoeven betalen, is toegestaan
  • Twaalf jaar partneralimentatie?
  • Van twee naar vier ouders?
  • Overlast door huurders: wat vindt het Gerechtshof daarvan?
  • De failliete huurder: leegstandschade en de bankgarantie
  • Wetsvoorstel UBO-register omvat nieuwe ‘terugmeldingsplicht’ Wwft-instellingen
  • Is uw gedragsverklaring aanbesteden nog geldig?
  • Een werknemer met twee dienstverbanden? Houd rekening met de Arbeidstijdenwet!
  • Strafvervolging voor bestuurder van beboete rechtspersoon
  • Nieuw ROZ-model huurovereenkomst voor woonruimte
  • Het adviesrecht van de ondernemingsraad in geval van faillissement
  • Transitievergoeding ook verschuldigd bij dienstverband van exact 24 maanden
  • Onteigening Hedwigepolder: gaat de Hoge Raad om?
  • Koop breekt geen huur (maar soms wel in stukjes)
  • UAV-GC 2005: (gevolgen van) onvoorziene omstandigheden?
  • Parfums voor € 30,-. Moet Bol.com leveren?
  • Provincie Fryslân kan door met inpassingsplan
  • Valse reviews op internet: niet zonder consequenties
  • Transitievergoeding bij langdurig arbeidsongeschiktheid: geld terug?
  • Onteigening Hedwigepolder: Hoge Raad bevestigt rechtbankvonnis
  • Natrekking versus wegbreekrecht; voor wie gaat de zon op?
  • Nederlands huurstelsel niet in strijd met het eigendomsrecht
  • Belangrijk arrest HvJ EU over toepassing van de Dienstenrichtlijn bij bestemmingsplanregels over detailhandel
  • Goodwill valt niet onder tegemoetkoming in verhuis- en inrichtingskosten bij dringend eigen gebruik
  • De statutair directeur (deel 1) – Benoeming en indiensttreding
  • Overheid wil het aantal vechtscheidingen terugdringen
  • De statutair directeur (deel 2) – Ontslag: geen ontslagbescherming, maar niet vogelvrij
  • Verborgen camera’s: diefstal op de werkvloer NAAR NIEUWS//
  • De meest gestelde vragen over de AVG: deel 1 – Minder dan 250 werknemers: toch een verwerkingsregister bijhouden? NAAR NIEUWS//
  • De meest gestelde vragen over de AVG: deel 2 – Toestemming niet altijd nodig NAAR NIEUWS//
  • Bankbreuk; wat is dat eigenlijk? NAAR NIEUWS//
  • Wetsvoorstel Wet arbeidsmarkt in balans: wat verandert er? Wetsvoorstel Wet arbeidsmarkt in balans: wat verandert er?
  • Trip Advocaten & Notarissen trekt opnieuw ervaren juristen aan
  • Een brancheringsregeling in een bestemmingsplan: Mag dat?
  • Heeft u al een privacystatement voor uw werknemers?
  • Kwijtschelden van studiekosten kost u mogelijk meer dan u denkt
  • Mijn werknemer heeft schulden. Wat nu?
Stel Hier Uw Vraag contactformulier//