Vrije advocaatkeuze

RECHTSBIJSTANDVERZEKERAARS MOGEN VRIJE ADVOCAATKEUZE NIET BEPERKEN

Het Europees Hof van Justitie (HvJ EU) heeft in een uitspraak van 7 november 2013 de DAS Rechtsbijstand op de vingers getikt. De zaak ging over een werknemer die tegen zijn werkgever wilde procederen omdat hij vond dat hij kennelijk onredelijk was ontslagen. Hij wilde daarvoor een advocaat naar keuze in de arm nemen en vroeg aan zijn rechtsbijstandverzekeraar om vergoeding van de kosten. De DAS weigerde dat omdat in de polisvoorwaarden stond dat de rechtsbijstand door de werknemers van de DAS werd verleend. De advocaatkosten werden alleen vergoed als de DAS daarmee instemde.

Volgens het HvJ EU mag een rechtsbijstandverzekeraar de toegang (en bekostiging) van de advocaat niet beperken tot situaties waarin de rechtsbijstandverzekeraar zelf beslist of de advocaat ingeschakeld moet worden. Het recht op vrije advocaatkeuze is daarnaast niet beperkt tot procedures waar bijstand door een advocaat verplicht is. Ook in bijvoorbeeld kantonzaken (denk aan arbeidszaken en huurrechtgeschillen) en bestuursrechtzaken heeft de verzekerde dus het recht om te kiezen. Hoewel de verzekerde een advocaat moet kunnen kiezen, mogen de rechtsbijstandverzekeraars wel beperkingen stellen aan de kosten die worden vergoed.

Het is nu de vraag hoe de rechtsbijstandverzekeraars op deze uitspraak gaan reageren. Vrijwel allemaal hanteren zij vergelijkbare polisvoorwaarden als de DAS. Mogelijk zal de uitspraak leiden tot verhoging van de premies. Ook valt te denken dat zij de dekking van de kosten verder zullen maximeren of een maximum stellen aan het uurtarief dat wordt vergoed. Het is aan de nationale rechter om te bepalen in hoeverre dergelijke beperkingen redelijk zijn en niet (ook) strijdig zijn met het recht op vrije advocaatkeuze.